Czy dom inteligentny jest nam potrzebny? Jakie funkcje ma dom inteligentny? Na te pytania każdy powinien odpowiedzieć sobie sam. My jesteśmy pewni jednego – nie wyobrażamy sobie dziś jeździć autami bez ABS, czy elektrycznych szyb. Każdy kto zainstalował sobie w domu zmywarkę czy suszarkę do ubrań nigdy już z nich nie zrezygnuje. Podobnie jest z domem inteligentnym. Jeśli dobrze przemyśleć jego funkcjonalność i dopasować do swoich potrzeb – dom smart znacznie ułatwia życie. Ale w jaki sposób? Poniżej zamieszczam opis przykładowego domu inteligentnego. Wyobraź sobie teraz swój dom… przejdziemy po nim pomieszczenie po pomieszczeniu.

Kamera

Wideomonitoring

Wiatrołap

Wchodzimy do domu. Czujnik ruchu włącza światło, abyśmy nie musieli szukać po omacku w

łączników światła. Ba, nie potrzebujemy w wiatrołapie żadnych włączników – czujnik zrobi wszystko za nas. Nie tylko zajmie się oświetleniem. Przestawi tryb pracy systemu ogrzewania z uśpienia na komfortowy, nie uruchomi grzejnika zanim nie zostaną zamknięte drzwi. Teraz możemy na spokojnie zdjąć buty i rozbroić alarm. Czujne oko kamery nagrywa obraz 24/7, jednocześnie sprawdzając czy nasze twarze zgadzają się z tymi zapamiętanymi w systemie monitoringu wideo.

Czujnik obecności

Czujnik obecności

Korytarze

Przechodzimy korytarzem. Jeśli jest wystarczająco ciemno, czujnik obecności wykrywa nas i rozświetla przestrzeń do określonej jasności. Dopóki tu jesteśmy – światło z pewnością nie zgaśnie. Nie martwimy się, że światło będzie włączone całą dobę – po odpowiednim czasie od ustania wykrytej obecności osób światło zacznie powoli ściemniać się, aż całkowicie zgaśnie.

Jeśli jest późna noc i przechodzimy korytarzem tylko po to, aby skorzystać z toalety oświetlenie zostanie ustawione na delikatny półmrok, aby nie wywoływać u nas efektu olśnienia.

Przycisk 4-krotny

Przycisk konfigurowalny od 1 do 4 funkcji

Hall

Wkraczamy w przestrzeń łączącą najważniejsze pomieszczenia w domu. Przechodzimy tędy nie tylko wchodząc, ale i wychodząc z tych pomieszczeń, a więc przy każdych drzwiach można znaleźć kilkuklawiszowy przycisk pozwalający na włączenie i wyłączenie tych samych lamp.

Regulator Multitouch

Regulator Multitouch

Salon

Wkraczamy do salonu nowoczesnego domu. Od razu w oczy rzuca się duża liczba różnych lamp: główna lampa wisząca 2-obwodowa, spoty w suficie i kilka kinkietów. W instalacji klasycznej towarzyszy temu bateria przycisków w ramce 4, czy 5 modułowej. Do tego dochodzi regulator temperatury o nieco innym odcieniu bieli i wyraźnie odstający designem od osprzętu, a także 2 przyciski żaluzjowe – w trzeciej „barwie” bieli. W naszym domu jest regulator temperatury i przycisk – oba umieszczone we wspólnej ramce podwójnej, a każdy obwód jest dobrze opisany tekstem lub symbolem. Wszystko jasne. Razem z inwestorem staraliśmy się dobrze przemyśleć rozmieszczenie klawiszy i funkcje, jakie im towarzyszą już na etapie projektowania. Jednak po kilku miesiącach użytkowania okazało się, że można byłoby co nieco przestawić i inaczej skonfigurować. Żaden problem. Po krótkiej dyskusji ustaliliśmy, że zarządzanie każdą lampą i roletą z osobna ma mały sens i przestawiamy się na scenariusze. Po ponownym zaprogramowaniu systemu możemy już: włączyć wszystko naraz, wyłączyć wszystko, dostosować światło i żaluzje do seansu telewizyjnego, czy urządzić warunki do nastrojowej kolacji. I nadal mamy kontrolę nad każdą lampą z osobna – mamy przecież tablet do zarządzania całym domem.

W ogóle nie przejmujemy się temperaturą, przenikaniem zapachów do salonu czy zbyt dużą lub niską wilgotnością powietrza. Regulator temperatury wbudowany w przyciski zajmie się utrzymaniem komfortu cieplnego, system wentylacji wraz z okapem wypchną powietrze z salonu w kierunku kuchni, a czujnik wilgotności uruchomi nawilżanie lub osuszanie w zależności od potrzeb, aby utrzymać najlepsze możliwe warunki do spędzenia tu czasu przyjemnie.

Kuchnia

Kuchnia

Kuchnia

Kuchnia inteligentna to kuchnia mądrze zaprojektowana. Mamy tu do dyspozycji kilka różnych sposobów oświetlenia pomieszczenia (lampa główna, oświetlenie półek i blatów, a także podświetlenie przy cokołach szafek kuchennych). W szerokim oknie umieszczona jest roleta, która podobnie jak w salonie współpracuje z systemem oświetlenia. Sterowanie każdym z tych obwodów niezależnie, a do tego z dwóch lokalizacji po dwóch stronach kuchni okazuje się dla zwykłych instalacji niemałym wyzwaniem. Nie ma jednak takich problemów w naszym domu. Oświetlenie cokołów włącza się przy słabych warunkach oświetlenia naturalnego (w tym w nocy), kiedy tylko wchodzimy do kuchni. Przy obu wejściach, a także na ścianie z blatem mamy klawisze pozwalające na sterowanie grupami świateł i rolet za pomocą scen: „sprzątanie/pełna jasność”, „gotowanie”, „wyłącz wszystko”. W suficie czeka też pilnujący naszego bezpieczeństwa całą dobę czujnik dymu, który w razie sytuacji potencjalnie niebezpiecznych w porę nas powiadomi o zagrożeniu.

Czujnik obecności

Czujnik obecności

Toaleta

Idąc nocą do łazienki, na wpół jeszcze śpiąc nie szukamy po drodze kolejnych łączników światła. Czujniki ruchu i obecności kolejno włączają nam w nocy oświetlenie komunikacyjne zarówno w korytarzu jak i światło w toalecie.

Gabinet

Wkraczamy do gabinetu. Jest to pomieszczenie, które nabiera znaczenia w czasach wirusów i coraz większej ilości godzin i dni spędzonych na pracy z domu. Musi być to pokój wyjątkowo komfortowy, dobrze zorganizowany i dostosowany do zapewnienia nam jak najlepszych warunków środowiskowych. Mamy więc oświetlenie, które za pomocą czujnika z regulacją stałego natężenia oświetlenia, zapewni nam stałą liczbę luksów (natężenie oświetlenia) na poziomie biurka. Pozwala to na wydajniejszą i wygodniejszą pracę, ponieważ nie męczą nam się oczy. Nad tymi samymi oczami opiekę roztacza sterowanie „white balance”. Lampy z rana świecą dla nas światłem o wyższej temperaturze barwowej, co daje nam efekt szybszego rozbudzenia. Z drugiej strony tego typu oświetlenie meczy wzrok, więc im bliżej południa tym temperatura barwowa jest obniżana, całkowicie niezauważenie dla nas. Z kolei takie oświetlenie odpręża, więc tuż po posiłku wracamy do nieco „żywszych” barw.

Równie ważna jest temperatura i jakość powietrza, niski poziom CO2. Zależnie od naszej obecności w pomieszczeniu centrala wentylacyjna (rekuperator) dostaje informacje o zwiększonym zapotrzebowaniu na świeże powietrze, aby utrzymać odpowiednią ilość świeżego powietrza, a ogrzewanie podłogowe lub klimatyzator utrzymują odpowiednią temperaturę dla siedzącego trybu życia.

Wracając do natężenia oświetlenia, funkcją dodatkową jest automatyczne ustawienie kąta obrotu lamelek żaluzji tak, aby na twarz, oczy ani monitor nigdy nie padały bezpośrednie promienie słońca. Stacja pogodowa śledzi pozycję słońca (elewacja i azymut) i steruje żaluzjami tak, aby wpuszczały tak dużo świtała jak to możliwie, jednocześnie dbając o nieoświetlanie monitora przed naszymi oczami.

Sypialnia

Wyobraź sobie poranek. Nadal śpisz. Nie masz budzika – masz system inteligentny. Jeśli jest lato – żaluzje delikatnie stopień po stopniu coraz bardziej otwierają się wpuszczając promienie słoneczne o ustalonej przez Ciebie porze. Jeśli jest zima – lampy zaczynają się delikatnie żarzyć jeszcze przed czasem planowanej pobudki wybudzając Cię ze snu w Twoim naturalnym rytmie. I nadchodzi czas pobudki – jest już odpowiednio jasno, mamy odpowiednią temperaturę, system multiroom uruchamia wybraną przez Ciebie staję radiową i wysłuchujesz pierwszych porannych wiadomości (albo ulubionej muzyki!).

A teraz przejdźmy do wieczora. Kładziemy się zaraz spać. Nie mamy pewności czy wyłączyliśmy wszędzie światło, czy na pewno mamy zamknięte drzwi wejściowe i okna. Nie musimy. Naciskamy jeden klawisz, całe oświetlenie poza sypialnią gaśnie, oświetlenie komunikacyjne może się lekko świecić całą noc, regulatory temperatury przechodzą na pracę ekonomiczną. Jeśli coś jest nie tak z drzwiami albo oknami – czerwona dioda przy klawiszu podpowie nam, żeby sprawdzić o czym zapomnieliśmy. Biorę telefon do ręki, odpalam apkę i już wiem – okno w salonie jest uchylone.

Pokoje dzieci

Pokoje dzieci niewiele różnią się od omówionych już wcześniej pomieszczeń. Mają być na pewno proste w użytkowaniu, czasem wandaloodporne. Instalujemy tu regulator temperatury bez wyświetlacza (mamy smartfon, którym ustawimy temperaturę), a obok zwyczajny przycisk jak w każdym, klasycznym domu. Taki łącznik jest podłączony do systemu inteligentnego i również możemy zaprogramować na nim różne funkcje, ale przede wszystkim zbudowaliśmy tu system tak prosty jak to możliwe – przecież chcemy, aby nasze dzieci potrafiły zapalić sobie światło będąc gośćmi w domu u kolegów 😉

Garaż

Jedziemy na zakupy. Przyciskiem przy drzwiach wyjściowych jednocześnie wyłączamy oświetlenie w całym domu oraz otwieramy bramę garażową, a kilka chwil później bramę wjazdową na posesję. Odpinamy samochód od ładowarki pojazdów elektrycznych i jedziemy. Jeśli żaden czujnik obecności nie zauważy nikogo w domu w ciągu kilkunastu kolejnych minut system ogrzewania przejdzie do trybu pracy ekonomicznej.

Zdalny dostęp

O zdalnym dostępie i wizualizacjach można napisać oddzielny artykuł. Przykładowe wizualizacje możesz obejrzeć sobie tutaj  <- kliknij. Dostęp przez Internet do domu pozwala nam zrobić, czy sprawdzić wszystko niemal tak samo jakbyśmy byli na miejscu. Włączymy sobie system ogrzewania, „przewietrzymy dom” jeszcze zanim wrócimy do niego, podejrzymy obraz z kamer będąc na wakacjach oraz sprawdzimy listę osób, które stały przed naszym wideodomofonem przez kilka ostatnich dni.

Ukryte funkcje automatyczne

Czytelniku, jak pewnie już zauważyłeś, idea domu inteligentnego zamyka się głównie w obrębie sterowania oświetleniem, żaluzjami lub roletami i temperaturą. Oczywiście towarzyszyć temu mogą systemy dodatkowe jak podlewanie ogrodu, systemy multiroom, monitoring wideo, czy instalacja alarmowa, ale są to zazwyczaj systemy dodatkowe – zintegrowane z bazową instalacją inteligentną. Może się to wszystko wydawać skomplikowane, ale obsługa takiego domu jest wiele prostsza niż instalacji klasycznych. O to w tym wszystkim właśnie chodzi. System na miarę możliwości opiekuje się wszystkimi instalacjami za nas. Służą temu funkcje, które są uruchamiane, ale ich na pierwszy rzut oka nie widać.

  1. Pogodowa ochrona rolet/żaluzji. Każda roleta i żaluzja zewnętrzna ma swoje ograniczenia. Jest to krytyczna, maksymalna prędkość wiatru, może to być występowanie deszczu czy mrozów. Aby roleta nie uległa uszkodzeniu należy ustawić ją w czasie zagrożenia do tak zwanej pozycji bezpiecznej.
  2. Czujnik zbicia szyby nie musi tylko włączać alarmu. Może równie dobrze służyć do zabezpieczenia pomieszczenia przez natychmiastowe opuszczenie rolety.
  3. Symulacja obecności – tutaj nie mówimy o prostym załączeniu świateł wg stałego harmonogramu. Możemy nagrywać zdarzenia przez jakiś okres (włączenie/wyłączenie świateł, ustawianie rolet, etc.), a później odtwarzać składanki takich nagrań w różnych kombinacjach. Ustalenie obecności domowników, na podstawie obserwacji świateł i rolet, staje się niemal niemożliwe dla potencjalnego intruza.
  4. Tryb ochrony przed zamarzaniem oraz przegrzaniem. Każde okno wyposażone jest w czujnik zamknięcia. Otwarte okno oznacza ucieczkę ciepła (albo chłodu), a więc stratę energii, więc system inteligentny automatycznie wyłącza w tym pomieszczeniu ogrzewanie (lub klimatyzator). Jeśli temperatura spadnie za bardzo, co może doprowadzić do zamarznięcia części instalacji grzewczej – mimo otwartego okna system przechodzi w ochronę przed zamarzaniem i uruchamia grzejnik.
  5. Czujniki zalania, pożaru i system włamaniowy w razie zdarzenia powiadomią nas o nim wysyłając nam e-mail, SMS, czy wyświetlając powiadomienie na ekranie telefonu.

Podsumowanie

Systemy inteligentne pozwalają na zbudowanie niemal dowolnych zestawów kombinacji funkcji automatycznych. Tym samym w rękach doświadczonego instalatora programisty zapewniają spełnienie indywidualnych i unikalnych potrzeb mieszkańców domu. Wyręczają go (nas) w jak największej liczbie zadań. Ułatwiają i uprzyjemniają nasze życie.